Training risicomanagement

Training risicomanagement

Doel: Een eerste bewustwording van risicomanagement bij bedrijven
Inhoud: Basisbeginselen en waardecreatie
Tijd lezen: 8 minuten

Optioneel te boeken bij Legilo B.V:
Tijd bespreken (inclusief PowerPoint) 1 uur
Inclusief ontwikkelde Casus (interactie) 1 uur

Wat is risicomanagement?
Is dit een breed gedragen risicoverantwoordelijkheid bij alle medewerkers binnen alle lagen van de organisatie

of

Risicobeheersing belegd bij de risicomanager/business controller.
Een persoon in de tweede of derde laag van de organisatie belast met risicomanagement. Bij voorkeur van achter zijn bureau met een fraai Excel bestand waarin de kleurtjes groen, geel en rood.

Legilo B.V. is van mening dat de risicoverantwoordelijkheid door alle medewerkers, binnen alle lagen van de organisatie, gedragen dient te worden.

Maar hoe komen we daar?
U begint bij het concreet hebben of maken van de bedrijfs-, of organisatiedoelstellingen.

Waarom bestaat het bedrijf?
Dit dient u scherp, met zo min mogelijk ruis in beeld hebben. Hiermee creëert u een uitganspunt dat kan veranderen, maar op dit moment (het daadwerkelijke “nu”) duidelijkheid schept. Dit geldt overigens ook wanneer u met projecten aan de slag gaat, maak duidelijk wat het doel is van het project.

Deze doelen behaalt u enkel wanneer duidelijk is welke kant de organisatie op wil/gaat.

Hieronder een uitgebreide omschrijving om mee te starten.
(Vrij naar de risicocarroussel uit “risicoleiderschap”, van Staveren 2018)

1 Bedrijfsdoelen:
Om te kunnen beoordelen waar uw risico’s liggen dient u als eerste in beeld te krijgen wat het doel van uw bedrijf (dat is soms nog best lastig), of het project is. Een methode die hiervoor gebruikt kan worden is “SMART”

SMART wil zeggen:
• Maak de doelstelling Specifiek. Haal de perceptie eruit
• De doelstelling is Meetbaar. Bij welke voorwaarden is de doelstelling bereikt?
• Zijn deze doelen Acceptabel (of aanvaardbaar) voor de doelgroep en/of het management?
• Is de doelstelling Realistisch en haalbaar.
Tijdsgebonden wanneer zijn de doelstellingen bereikt?
Smart werken heeft wel aandacht nodig binnen de processen.

Definitie Risico
Wanneer de doelstelling bedrijf duidelijk is dient er overeenstemming bereikt te worden over de definitie van het begrip “risico”.
Het gevaar van het niet concreet hebben van het begrip “risico” binnen een organisatie of bedrijf ligt in de perceptie van het begrip risico. Let op! Er is geen goed of fout in de definitie van het begrip risico.

U maakt het begrip of de definitie van risico (en dat is voor alle bedrijven verschillend) eenduidig voor uw bedrijf. Vervolgens deelt de invulling van het begrip risico binnen uw organisatie. Dit is best een lastig proces en vergt de nodige zorgvuldigheid

Risicoidentificatie
Daarna gaat u concreet proberen te krijgen welke gebeurtenis, of situatie met gevolgen (+ of -), op het doelresultaat invloed kunnen hebben. Met andere woorden; Wat is nu nog niet zeker, maar wat kan wel van invloed zijn op het halen van de doelstellingen?

Al deze risico’s beschrijf je.

Risico’s worden vaak gelijk getrokken met problemen, echter een probleem kent geen onzeker voorval meer (het is er al) en heeft derhalve een andere managementtoepassing nodig dan een risico

Echter is het op dit moment verstandiger om de dialoog aan te gaan met de medewerkers en bij de organisatie betrokken externe stakeholders. Zij kijken op een andere manier tegen uw risico’s en kunnen u mogelijk in deze fase van het proces nieuwe inzichten verschaffen op risico’s.

Volgende stap binnen risico identificatie is het beoordelen welke oorzaken er aan de mogelijke gebeurtenissen of situaties ten grondslag liggen. U gaat op dit moment nog niet over tot beheersmaatregelen, u gaat een laag dieper op zoek naar de mogelijke oorzaken van gebeurtenissen.

Mogelijke oorzaken

• Menselijk
• Organisatorisch
• Technisch
• Overig

Risicoclassificatie
Daarna dient u de kans op oorzaken te classificeren: van de kans op “niet voorkomend” tot “veel voorkomend in de sector”
Ook dient u de gevolgen bij optreden te classificeren. Denk hierbij aan de volgen voor tijd, kwaliteit, kosten, veiligheid en reputatie.
Er kan een korte toelichting gegeven worden op zowel de kans als op de gevolgen bij optreden. (bewustwording)

Risicobeheersing
Het meeste werk is nu gedaan. Op dit moment wordt het zaak om over te gaan tot de beheersing van de geclassificeerde risico’s. Gaat u…

… risico’s accepteren? U neemt het mogelijke risico, dat wanneer het zich voordoet, voor lief.

… de kans op de oorzaak reduceren? Het kleiner maken of reduceren van kans dat de oorzaak zich voordoet. Zelfs uitsluiten van de kans behoort tot de mogelijkheden, welke maatregelen neemt u hiervoor?

… voor reductie van gevolgen bij optreden? U accepteert dat een evenement zich kan voordoen, maar hier bent u wel op voorbereid. U kunt hierdoor snel inspelen op de gevolgen.

… de risico’s overdragen? Deze risico’s kunt of wilt u zelf niet meer dragen, maar zijn essentieel voor de uitvoering. Denk hierbij aan leasen, huren, verzekeren, maar ook middels contractuele afspraken kunt u risico’s overdragen. (controleer wel of de overnemende partij het risico kan dragen)

… stoppen.

Procesvorming
Omdat de wereld snel veranderd is het noodzakelijk periodiek (maandelijks, per kwartaal) afhankelijk van het project/bedrijf dit proces door te nemen, te evelueren en aan te passen daar waar nodig. Laat in het procesoverleg nieuwe medewerkers aansluiten en maak ieder verantwoordelijk voor zijn of haar risico’s binnen het bedrijf.

Zwarte Zwaan
Bijzondere aandacht willen we nog even geven aan “De zwarte zwaan” (Nassim Nicolas Taleb) een metafoor voor een gebeurtenis met de volgende drie kenmerken:
1) Een totaal onverwachte gebeurtenis (er waren geen aanwijzingen dat zoiets kan gebeuren)
2) Zeer grote gevolgen (wat overigens niet voor de vogel zelf geldt)
3) Achteraf (ook al totaal onverwacht) kunnen we verklaringen bedenken die de gebeurtenis begrijpelijk en voorspelbaar maken.
Een verdere diepgang over de zwarte zwaan heeft op dit moment geen toegevoegde waarde.

Sebastiaan Zaal

Legilo B.V.
Specialisatie voor risicomanagement voor het MKB tot 250 man personeel.